سیاست ناپایدار اردوغان در قبال فلسطین
روزنامه عبری یدیعوت آحارنوت گزارش داد: روابط اقتصادی
دو طرف ترکیه و رژیمصهیونیستی قویتر از همیشه است و به رشد خود ادامه خواهد داد. به گفته خاخامهای حاضر در این نشست، اردوغان همچنین گفت که عادیسازی روابط با رژیمصهیونیستی مساله مهمی است که بهزودی اتفاق خواهد افتاد.رسانههای عبری و روزنامهنگاران صهیونیست فیلمها و عکسهایی از دیدار رییسجمهور ترکیه با تعدادی از خاخامهای یهودی در کاخ ریاستجمهوری این کشور منتشر کردهاند. نظر اردوغان نسبتبه مساله فلسطین و روابط با رژیمصهیونیستی بسیار فراز و نشیب داشته است و بسیاری بر این اعتقادند که اردوغان از مساله فلسطین برای محقق کردن منافع ترکیه بهصورت ابزاری استفاده میکند.
مواضع متناقض
اردوغان که در سالهای گذشته سعی در اسطورهسازی از خود در اذهان عمومی داشت، تنها رهبر دولتهای اسلامی است که حاضر به پذیرش سخنرانی یک مقام ارشد صهیونیست در مجلس خود شده است. اردوغان در 2007 درحالیکه نخستوزیر ترکیه بود، در مجلس ملی ترکیه میزبان شیمون پرز و سخنرانی پرز در مجلس ترکیه را شاهد بود که طی چند دهه قبل از آن چنین رویدادی یعنی سخنرانی یک مقام بلندپایه صهیونیست در مجلس ترکیه و بلکه هیچ مجلس کشورهای اسلامی سابقه نداشته است.وضعیت داخلی ترکیه بهگونهای است که افکارعمومی شهروندان این کشور بهشدت علیه دولت اردوغان هستند. ترکیه طی ماههای اخیر بهشدت درگیر مسائل و بحرانهای اقتصادی مانند کاهش شدید ارزش لیر در مقابل ارزهای خارجی، افزایش نرخ بیکاری، تنشهای خارجی با اتحادیه اروپا، آمریکا بهخصوص به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه ازسوی دولت عثمانی در 1915 و ... بوده است. در این شرایط است که بنیانهای اقتدار داخلی و خارجی دولت اردوغان به لرزه افتاده، دروازههای زوال و فروپاشی بر او گشوده شده است.
مخالفت اردوغان از برگزاری انتخابات زودهنگام
البته، ترکیه در سراشیبی کاهش ارزش لیر در برابر ارزهای خارجی، این روزها مساله برگزاری انتخابات زودهنگام و تلاش اپوزیسیون برای برکناری رجب طیب اردوغان به یکی از مهمترین مسائل روز محافل سیاسی و رسانهای این کشور تبدیل شده است. در چند روز گذشته، سقوط تاریخی لیر ترکیه در برابر دلار آمریکا به عدد 17 رسیده است اما کارشناسان اقتصادی تداوم این سقوط تا 20لیر در برابر یک دلار تا پایان سال جاری میلادی را نیز پیشبینی کردهاند.
در این شرایط بحران اقتصادی اخیر ترکیه زمینهساز دوئل بزرگ میان رجب طیب اردوغان و مخالفانش شده است. از یکسو، احزاب اپوزیسیون بهشدت خواهان کنارهگیری اردوغان از قدرت هستند و بر برگزاری انتخابات زودهنگام بهمنظور خروج از بحران تاکید میکنند و از سوی دیگر، سران حزب عدالت و توسعه، هرگونه احتمال برگزاری انتخابات پیش از موعد را رد میکنند و برای فرار از معرکه انتخابات زودهنگام دست به سیاستهای اعلامی دیگر همچون عادیسازی روابط با رژیمصهیونیستی میزنند. بهگونهای که اردوغان در جستوجوی احیای اعتبار و توجیه عملکرد دیگری است.
سیاست تاکتیکی ترکیه نسبت به رژیم صهیونیستی
یکی دیگر از جلوههای سیاست گذاری خارجی دولت ترکیه مساله فلسطین است. در ماههای پایانی 2020 بود که رجب طیب اردوغان درخواست عادیسازی و روابط بهتر با دولت نتانیاهو را پس از نماز جمعه استانبول مطرح کرد و البته مشاور ارشد او نیز اعلام کرد که ترکیه منتظر چراغ سبز دولت نتانیاهو برای برقراری روابط و اعزام سفیر است و بهصراحت میگوید که: «اگر اسرائیل بهاندازه یکقدم
پا پیش بگذارد، ترکیه شاید بتواند دو قدم جلوتر برود.»
آرزوی دولت اردوغان برای برقراری روابط بهتر میان ترکیه و رژیمصهیونیستی چنان شدت یافته بود که تنها منتظر یک چراغ سبز دولت نتانیاهو بودند تا با یکقدم رژیمصهیونیستی، دولت اردوغان دو قدم بهسوی بهبود روابط با رژیمصهیونیستی و تبادل سفیر بردارند. درواقع دولت اردوغان برای بهبود روابط با دولت نتانیاهو به التماس افتاده بود.
این در حالی است که دولت ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان طی دو دهه اخیر سعی در ساختن اسطورهای از خود در جهان اسلام داشته است که بتواند سرمشق سایر بازیگران منطقهای و جهانی شود. در فرایند اسطورهسازی و الگوسازی دولت ترکیه با دستاویز آرمان آزادی فلسطین، رجب طیب اردوغان و اقدامات و سخنان وی پیرامون فلسطین بهعنوان حامی اصلی فلسطین در جهان به نمایش درمیآید.
درحالیکه همه پیشبینیها بر پایان دولت نتانیاهو و قدرت گرفتن دولتی جدید در رژیمصهیونیستی دلالت داشتند، سخنان رجب طیب اردوغان که گفته است: «نتانیاهو هیچوقت دوست ما نبوده و نخواهد بود. به مبارزه با نتانیاهو ادامه خواهیم داد» را میتوان یک تاکتیک دانست که علاوهبر کسب پرستیژ در افکارعمومی جهان اسلام با سوءاستفاده از آرمان فلسطین، پیامی به دولت جدید رژیمصهیونیستی نیز محسوب میشد که اردوغان دشمن نتانیاهو بوده و میتواند دوست خوب دولت جدید رژیمصهیونیستی باشد. با توجه به اینکه سیاستگذاری عمومی مبتنی بر نوعی آیندهنگری و تحولات در آینده است، بهصراحت میتوان گفت که نیت و هدف اصلی اردوغان از مواضع تند علیه نتانیاهو طی یکماه اخیر برای اسطورهسازی از اردوغان و سپس زمینهسازی برای بهبود روابط ترکیه و رژیمصهیونیستی در دولت جدید این رژیم بوده است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه که همواره ادعای رهبری جهان اسلام و مدافع اصلی آرمان آزادی فلسطین را دارد، نمونهای از سیاستگذاری ناساز در سیاستهای اعلامی و اعمالی در رابطه با مساله فلسطین و رژیمصهیونیستی را به نمایش درآورده است.29 اردیبهشت 1400 بود که رجب طیب اردوغان در گفتوگویی با جوانان ترک میگوید 40سال است به مبارزه با اسرائیل مشغول هستم و مدعی شد که «من طی 40سال گذشته زندگی سیاسی خود را بهویژه با مقابله با اینها گذراندم. وقتی بحث از فلسطین میشود، ریههایم انگار به صدا درمیآیند. در مجمع عمومی سازمان ملل روی نقشه نشان دادم که این دولت تروریستی اسرائیل از سال1947 تاکنون سرزمینهای فلسطین را چگونه اشغال کرده است.» این سخنان رییسجمهوری ترکیه که مدعی است 40سال از زندگی سیاسی خود را به مبارزه با رژیمصهیونیستی مشغول بوده و حتی رژیمصهیونیستی را دولتی تروریستی و اشغالگر معرفی میکند، تنها حدود 50روز دوام میآورد و اینبار همان جناب اردوغان که مدعی به صدا درآمدن ریههایش از بحث فلسطین بود، در 21تیر 1400 ضمن تماس تلفنی با رییسجمهوری جدید رژیمصهیونیستی و تبریک انتخاب وی به این مقام، آرزوی برقراری روابط بهتر را دارد!رجب طیب اردوغان در 21تیرماه جاری تنها دو روز پس از دیدار با
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین در کاخ وحدالدین استانبول و ادعای اینکه: ترکیه در مقابل مظالم رژیمصهیونیستی علیه فلسطینیان سکوت اختیار نکرده و نخواهد کرد. تا زمانیکه اشغالگریهای اسرائیل و سیاستهای الحاق آن ادامه دارد، تاسیس ثبات و صلح پایدار در منطقه غیرممکن خواهد شد.»، تماس تلفنی با اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری رژیمصهیونیستی برقرار کرد و تمنای بهبود روابط ترکیه و رژیمصهیونیستی را عنوان کرد.
سیاستهای اعلامی دولت اردوغان
آیا رهبر یک کشور اسلامی مدعی 40سال مبارزه برای آرمان فلسطین باید اینگونه تمنای بهبود روابط با رژیمصهیونیستی را داشته باشد؟ آیا یک مدعی رهبری جهان اسلام باید به رییسجمهور جدید رژیمصهیونیستی تبریک بگوید؟ موضوع فلسطین، بهترین ابزار برای سیاست مداری زیرک مانند رییسجمهور ترکیه است تا با سیاستگذاری نیرنگساز خود بتواند امتیازات لازم را از رژیمصهیونیستی بگیرد و ضمن کسب امتیازات اقتصادی و سیاسی لازم از رژیمصهیونیستی، خود را بهعنوان اسطوره حامی آرمان آزادی فلسطین نیز نمایش دهد.
سیاستهای اعلامی دولت اردوغان با سیاستهای اعمالی یا اجرایی این دولت در سیاست گذاری خارجی خود، بهشدت در تضاد و اختلاف است. نمونه بارز این تضاد و اختلاف در سیاستهای اعلامی با سیاستهای اعمالی را میتوان در سوءاستفاده دولت ترکیه از مساله فلسطین بهخوبی مشاهده کرد. دولت اردوغان تنها در کمتر از دوماه نشان داد که سیاستهای اعلامی و سخنان اردوغان تنها یک نمایش فریبنده و گمراهکننده برای جهان اسلام بهخصوص شهروندان فلسطین و ترکیه است؛ زیرا اردوغان در پس سخنان فریبنده خود علیه رژیمصهیونیستی در حمایت از فلسطین، بهشدت در تمنای بهبود و عادیسازی روابط با این رژیم است.
