تیر خلاص به روابط مسکو و تلآویو
جنگ میان روسیه و اوکراین، بهوضوح نشاندهنده واگرایی ژئوپلیتیکی منافع در منطقه اروپای شرقی است اما از همین رویداد میتوان بهعنوان ابزاری مهم و کارآمد برای تجزیه و تحلیل پویایی بینالمللی قدرت در رابطه با بسیاری از کشورهایی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در مناقشه شدهاند، استفاده کرد. یکی از بارزترین این مثالها معادلات سیاسی در منطقه غرب آسیا و در ارتباط با نوع روابط مسکو و رژیمصهیونیستی است. در ابتدای شروع جنگ و تلاش غرب برای ایجاد جبهه مشترک بینالمللی علیه روسیه، رژیمصهیونیستی که نام مهمترین متحد غرب در منطقه را یدک میکشد ابتدا موضعی غیرهمدلانه با خواستههای غرب در پیش گرفت.برای مثال، درحالیکه کییف در سال2021 علاقه خود را به مجموعهای از باتریهای موشکهای گنبدآهنین تولیدشده در اسراییل نشان داده بود تا زرادخانه دفاعی خود را تقویت کند، برای ماهها، کاخ سفید تلاش کرد تا تلآویو را متقاعد کند که با این فروش تسلیحاتی موافقت کند اما ظاهرا دولت نفتالی بنت بهدلیل ملاحظات درمورد آسیب رساندن به روابط با روسیه از این اقدام سر باز زد.همین مشاهدات را میتوان درمورد عدم محکومیت حمله روسیه به بابین یار شوآ، یکی از مکانهای برجسته ادعای انجام هولوکاست در اوکراین ملاحظه کرد، آنهم در شرایطی که نفتالی بنت از جبهه راست افراطی و یهودیان ارتدوکس محسوب میشود.
انزواطلبی آمریکا و ماجراجویی رژیمصهیونیستی در منطقه
بدون تردید نقش نگرانیهای امنیتی رژیمصهیونیستی در وضعیت پیچیده کنونی منطقه، که با انزواطلبی آمریکا برای کاهش نقش و مسوولیتهای خود در غرب آسیا و در سوی دیگر ماجرا، تثبیت حضور ایران در سوریه و تقویت نظامی گروههای مقاومت در لبنان، فلسطین و یمن همراه است، در گرایش محافظهکارانه اولیه درمورد همراه شدن با فشارهای غرب علیه مسکو بیشترین تاثیر را داشت؛ بهویژه که در پی حضور نظامی روسیه در سوریه، عملا مسکو به همسایه شمالی سرزمینهای اشغالی تبدیل شده است و صهیونیستها نیز درمورد تهدیدات امنیتی از تحولات سوریه روی ضمانتها و تعهدات کرملین حساب ویژه باز کردهاند. ابتدا چنین رفتار محتاطانهای پیشبینی میشد که شاید ناشی از حضور قوی جوامع یهودی روسزبان در اراضی اشغالی باشد بهصورتیکه 1.3میلیون نفر از جمعیت حدود هشتمیلیون نفری اسراییل را روسزبانها تشکیل میدهند.
اظهارات تند مقامات صهیونیستی علیه مسکو
در سال2015 سیبیاس تخمین زد که 53درصد از مهاجران به سرزمینهای فلسطینی از اتحاد جماهیر شوروی سابق، عمدتا از روسیه و اوکراین آمدهاند (تنها در دهه1990، 900هزار نفر از اتحاد جماهیر شوروی سابق به اسراییل مهاجرت کردند) اما این رویکرد محافظهکارانه بهمرور درحال تغییر بوده است، بهصورتیکه یائیر لاپید، وزیر امورخارجه رژیمصهیونیستی اخیرا در اظهاراتی تند گفت: «حمله روسیه به اوکراین نقض جدی نظم بینالمللی است و اسراییل آن را محکوم میکند». همچنین صهیونیستها از پذیرش پناهندگان اوکراینی
خبر داده و به قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در محکومیت تهاجم روسیه در 2 و 24 مارس رأی مثبت دادهاند.
رأی مثبت تلآویو به تعلیق مسکو
نتیجه این تغییر رویکرد واکنش تند روسها و تنشآفرینی در روابط دوطرفه در روزها و هفتههای اخیر بوده است. سفیر روسیه در سرزمینهای اشغالی روز جمعه پس از رأی مثبت تلآویو به تعلیق مسکو در شورای حقوق بشر سازمان ملل، اسراییل را به دلیل اظهارات «ضد روسی» محکوم کرد. وزارت خارجه روسیه بیانیه لاپید را «تاسفبار» توصیف کرد و با
در پیش گرفتن اقدامی تلافیجویانه اسراییل را متهم کرد که از درگیری اوکراین بهعنوان عاملی برای منحرف کردن توجهات جهانی از تحولات فلسطین استفاده میکند.
موضعگیری و پاسخ تند کرملین
مسکو همچنین در موضعگیری بسیار تند و کمسابقه اقدامات رژیمصهیونیستی در اشغال کرانه باختری و محاصره نوار غزه را محکوم کرد. در بیانیه روسیه آمده بود: «همچنین قابلتوجه است که... طولانیترین اشغالگری در تاریخ جهان پس از جنگ جهانی دوم با همدستی ضمنی کشورهای غربی و حمایت واقعی ایالاتمتحده انجام شده است».این در حالی است که روسیه پیشتر نیز در 23فوریه (3اسفند 1400) با احضار فوری سفیر اسراییل در مسکو، با محکوم کردن اشغال بلندیهای جولان شورای امنیت سازمان ملل، به صهیونیستها پاسخ داده بود.
احتمال بستن آسمان سوریه به روی اسراییل
این تقابل اثباتکننده این واقعیت است که توافقات به ظاهر سودمند دوجانبه بهطور فزایندهای برای بازداشتن تلآویو از حمایت کامل از تلاشهای آمریکا به نفع اوکراین ناکارآمد بوده است؛ چنانکه که برای مثال، از زمان شروع عملیات نظامی روسیه در اوکراین، کرملین چندین بار از احتمال لغو توافقات امنیتی و بستن آسمان سوریه روی هواپیماهای اسراییلی خبر داده است.
محکومیت اقدامات اسراییل در غزه ازسوی روسیه
از سوی دیگر، در یک تنش ناگهانی روابط میان روسیه و اسراییل، روسیه در اقدامی بیسابقه جزئیاتی از آخرین حمله جنگندههای اسراییلی در سوریه را منتشر کرده و همزمان با نکوهش شدید اسراییل بر سر رویدادهای اخیر مسجدالاقصی، گفته است که اسراییل غزه را به زندانی بزرگ برای فلسطینیان تبدیل کرده است.رسانههای اسرائیل نوشتهاند که این اقدامات روسیه واکنشی به اظهارات اخیر یائیر لاپید،
وزیر خارجه اسراییل، است که گفت روسیه مرتکب جنایت جنگی شده و رأی اسراییل در شورای حقوق بشر سازمان ملل همگام با بسیاری از کشورهای غربی باعث تعلیق روسیه از این شورا شد.در این شرایط به نظر میرسد در کشاکش افزایش رویاروییهای روسیه و غرب در ادامه جنگ اوکراین، وضعیت سیاستهای پوتین نسبتبه مناقشات و بحرانهای منطقه غرب آسیا بهویژه روابط و همکاریهای روسیه و رژیمصهیونیستی در پرونده سوریه دستخوش تغییر و تحول شود.
فائضی: تیرگی روابط روسیه با اسراییل، به تغییر رفتار روسها در سوریه منجر میشود
«محسن فائضی»، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار روزنامه «صبحنو» با اشاره به تعمیق گسل منافع ژئوپلیتیکی روسیه و رژیمصهیونیستی، عنوان کرد: از همان لحظه شروع جنگ اوکراین شاهد افزایش ادبیاتی میان مقامات مسکو و تلآویو بودیم. مقامات رژیمصهیونیستی در همان روزهای نخست تلاش کردند تا نقش میانجیگری برای برقراری صلح در جنگ اوکراین را ایفا کنند و از برقراری صلح یا آتشبس امتیازی برای خودشان بهدست بیاورند. میانجیگری که تلاش داشت تا به نوعی روسیه را از دست ندهد.
رأی حقوق بشر اسرائیل علیه روسیه!
این کارشناس مسائل فلسطین ادامه داد: از زمانی که فضای تحریمی و هجمههای رسانهای غرب علیه روسیه زیاد شد، اسراییل دیگر نتوانست به میانجیگری خود ادامه دهد و باید با این فضای عمومی که علیه مسکو به راه افتاده بود همراهی میکرد. تلآویو مجبور به انتخاب بهسمت غرب شد و حتی در قطعنامههای سازمان ملل علیه روسیه رأی میداد. تلآویو در بیانیهها و سخنان مقامات خود، جنگ اوکراین را محکوم کرد.
تیر خلاص در روابط مسکو و تلآویو
وی افزود: اسراییل حتی در رأیگیری حقوق بشری
سازمان ملل یک تیر خلاص به مسکو زد؛ شورایی که زیاد در آن مشارکت نمیکرد و بارها میخواست از آن انصراف دهد، چراکه قطعنامههای زیادی از این شورای حقوقبشری علیه جنایات خودش علیه ملت فلسطین صادر شده بود. از سوی دیگر، در داخل اسراییل هم برخی اعتراضها وجود داشت که جنگ اوکراین محکوم شود. بنیامین نتانیاهو ازجمله مقامات صهیونیستی بود که میگفت بهسمت غرب نرویم چراکه معتقد بود آمریکا رو به افول است و باید در کنار قدرتهای نوظهوری چون روسیه و چین ایستاد و با آنها همکاری کرد. اما درنهایت میبینیم که تلآویو به سمت غرب گرایش پیدا کرد و اقدامات مسکو در اوکراین را محکوم کرد.
راهبرد نتانیاهو در قبال پوتین
وی تاکید کرد: نتانیاهو سعی کرد با راهبرد دوطرفه به روسیه نزدیک شود و حتی به چین هم نزدیک شد، چراکه معتقد بود پکن و مسکو درحال تبدیل شدن به ابرقدرت هستند و آمریکا رو به افول است اما تحولات داخلی اسراییل و رسانههای غربی این اجازه را به مقامات اسراییل نداد که به روسها
نزدیک تر شوند.این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به اینکه دایرهای از اطرافیان پوتین سرمایهداران یهودی هستند، تصریح کرد: مافیاهای اقتصادی زیادی که یهودی هستند بین مسکو و تلآویو تجارت دارند. روابط دو طرف در این زمینهها راهبردی است، حتی انتخاباتی که در اسراییل برگزار میشود، رأیگیریهای کنست از روابط طرفین نیز نشات میگیرد. زمانی که طیف پوتین و نتانیاهو بیشتر به یکدیگر نزدیک بودند، روستبارهای ساکن در اسراییل به احزاب و نمایندگان نزدیک به نتانیاهو رأی میدادند اما موضوعات شکلگرفته محور جنگ اوکراین موجب شد تا در این راهبردهای استراتژیک و عمیق، شکاف ایجاد شود.فائضی با اشاره به تاثیر راهبردهای مسکو و تلآویو درباره سوریه، یادآور شد: از سوی دیگر، سطح تنشهای روسیه و اسراییل در موضوع سوریه به تیرگی گرایید. شاید تغییر رفتار روسها در سوریه را شاهد باشیم و به اسراییل اجازه حمله به دمشق را ندهند.
